Nhà cho thuê ở Thảo Điền phần nhiều đã qua nhiều đời người thuê, nên trước khi ký hãy tự kiểm năm nhóm: ẩm mốc và thấm dột, mối mọt ở đồ gỗ và khung cửa, hệ thống điện, hệ thống nước, và các thiết bị lớn như máy lạnh, máy nước nóng, bể bơi. Không cần là kỹ sư, chỉ cần một chiếc đèn pin, điện thoại để chụp ảnh và khoảng nửa giờ.
Lý do cần kiểm kỹ ở khu này là khí hậu nóng ẩm quanh năm, gần sông, nhiều cây xanh, cộng với việc không ít biệt thự xây từ khi Quận 2 mới thành lập cuối thập niên 1990, đã cải tạo nhiều lần. Những gì bạn phát hiện trước khi ký là thứ có thể đưa vào phụ lục sửa chữa; phát hiện sau khi dọn vào thì phải thương lượng trong thế yếu hơn. Bài này đi theo từng nhóm, kèm cách hỏi chủ nhà và cách ghi vào hợp đồng.
Ẩm mốc và thấm dột: dấu hiệu nhìn và ngửi được
Mũi là công cụ đầu tiên. Bước vào một phòng đóng kín lâu ngày mà ngửi thấy mùi ẩm, mùi mốc là dấu hiệu nên xem kỹ. Nhiều chủ nhà xịt thơm hoặc bật máy lạnh trước khi khách đến; hãy xin tắt máy lạnh, mở tủ âm tường, mở cửa phòng kho để ngửi.
Mắt nhìn những chỗ hay giấu ẩm: góc trần tiếp giáp với mái hoặc sân thượng, trần nhà tắm, quanh khung cửa sổ, sau tủ quần áo và tủ bếp, chân tường tầng trệt. Vệt ố vàng loang tròn trên trần là dấu thấm từ trên xuống; vệt chạy ngang chân tường là ẩm từ dưới lên hoặc nước ngập cũ; đốm đen li ti ở góc là nấm mốc.
Hỏi chủ nhà mái và sân thượng được chống thấm lần cuối khi nào, có bị dột trong mùa mưa vừa rồi không. Nếu có vệt mới sơn đè lên một mảng tường, hỏi thẳng lý do. Thấm dột nhẹ có thể sửa được, nhưng phải sửa trước khi mùa mưa đến, và người chịu trách nhiệm phải được ghi rõ.
Với gia đình có người bị dị ứng hay hen, ẩm mốc là yếu tố nên đặt lên hàng đầu khi chọn nhà, vì một căn nhà mốc rất khó sống dễ chịu dù có máy hút ẩm.
Mối mọt: kẻ thù thầm lặng của nhà nhiều đồ gỗ
Vì sao khu này hay có mối. Đất ẩm, gần sông, nhiều cây lớn, sân vườn rộng và nhà có nhiều đồ gỗ, khung cửa gỗ, sàn gỗ là điều kiện thuận lợi cho mối. Nhà để trống lâu giữa hai người thuê càng dễ bị.
Dấu hiệu. Đường đất nhỏ như sợi chỉ chạy dọc chân tường, khung cửa; gõ vào gỗ nghe tiếng rỗng; bụi gỗ mịn dưới chân tủ; cánh cửa gỗ phồng, khó đóng. Mùa mưa đầu mùa đôi khi thấy cánh mối bay vào đèn.
Hỏi gì. Nhà đã xử lý mối bao giờ chưa, xử lý kiểu nào, còn bảo hành không. Nếu nhà có lịch xử lý định kỳ, ghi rõ ai lo việc này trong thời gian thuê.
Đồ của người thuê. Nếu bạn mang theo nhiều đồ gỗ, sách, thùng giấy, đừng để sát tường tầng trệt trong những tháng đầu cho tới khi chắc nhà không có mối. Thiệt hại đồ của người thuê do mối thường rất khó đòi bồi thường.
Hệ thống điện: kiểm tra trong năm phút
Điện là thứ nguy hiểm nhất nếu có vấn đề và cũng là thứ người thuê ít để ý nhất. Không tháo mở bất cứ thiết bị nào, chỉ quan sát và thử:
- Tìm tủ điện tổng, xem có cầu dao chống giật không, các cầu dao nhánh có ghi chú phòng nào không.
- Nhìn dây điện chạy nổi: dây nối tạm quấn băng keo, dây treo lủng lẳng, ổ cắm cháy sém là dấu hiệu cần sửa.
- Ổ cắm ở bếp, nhà tắm, sân, gần bể bơi có nắp che, đặt cao khỏi chỗ đọng nước.
- Bật đồng thời máy lạnh, ấm đun, máy nước nóng xem cầu dao có nhảy không.
- Hỏi nhà có nối đất cho máy nước nóng, máy giặt, bơm bể bơi không.
- Đèn sân vườn, đèn bể bơi có hoạt động, có bị nước vào chóa đèn không.
Điện là hạng mục không nên tự sửa. Nếu thấy vấn đề, ghi vào phụ lục để chủ nhà gọi thợ có chuyên môn xử lý trước ngày bàn giao, và giữ quyền kiểm tra lại.
Nếu bạn định dùng thiết bị công suất lớn như bếp từ đôi, máy sấy quần áo, sạc xe điện, hỏi trước dây dẫn và cầu dao có chịu được không. Nhà cũ cải tạo nhiều lần thường không được tính cho mức tải này.
Hệ thống nước: áp lực, nước nóng, thoát nước và mùi
Mở vòi ở tầng cao nhất và ở nhà tắm xa nhất, xem nước có mạnh không, có đục hay có mùi không. Nhà dùng bồn chứa trên mái và máy bơm tăng áp thì hỏi máy bơm đặt ở đâu, bồn chứa được vệ sinh lần cuối khi nào. Nghe tiếng máy bơm khi mở vòi: bơm chạy liên tục dù đã khoá vòi có thể là dấu hiệu rò.
Nước nóng là chuyện tiện nghi nhưng hỏng thì rất bực. Bật nước nóng ở từng nhà tắm, đợi vài phút xem có nóng không. Bình nóng lạnh cũ nên được kiểm tra van an toàn, nối đất.
Thoát nước hay bị bỏ qua: xả bồn cầu, đổ một xô nước vào phễu thu sàn nhà tắm, xem nước rút nhanh hay đọng. Mùi hôi từ phễu thu, lavabo là dấu hiệu thiếu xi phông hoặc đường ống có vấn đề. Ở khu thấp ven sông, hỏi thêm đường thoát của nhà có bị nước dồn ngược khi triều cao không.
Nếu nhà có hệ thống lọc nước đầu nguồn, hỏi lõi lọc thay lần cuối khi nào và ai lo thay trong thời gian thuê.
Máy lạnh và thiết bị lớn: xem gì, hỏi gì
Đây là những thứ quyết định bạn sống dễ chịu hay không trong mùa nóng, và cũng là thứ hay hỏng nhất trong nhà cho thuê:
| Thiết bị | Xem và thử | Hỏi chủ nhà |
|---|---|---|
| Máy lạnh | Bật từng máy mười phút, nghe tiếng, xem nước nhỏ giọt, mùi khi mới bật | Năm lắp, lần vệ sinh gần nhất, ai lo vệ sinh định kỳ |
| Máy nước nóng | Bật thử từng phòng, xem nhiệt độ | Có van an toàn, có nối đất, năm lắp |
| Máy giặt, máy sấy | Chạy thử một chu trình ngắn | Đường xả nước, chỗ đặt có thoáng không |
| Tủ lạnh, bếp | Xem gioăng cửa tủ, thử bếp từng vùng nấu | Bếp gas thì bình đặt đâu, van khoá ra sao |
| Bể bơi | Màu nước, mùi, đáy và thành bể, nắp hút | Ai làm sạch, bao lâu một lần, hoá chất do ai mua |
| Cổng điều khiển | Mở đóng vài lần bằng remote và bằng tay | Khi mất điện mở cổng thế nào |
Mọi thiết bị có vấn đề nên được liệt kê vào biên bản bàn giao với một trong hai cách: chủ nhà sửa trước ngày dọn vào, hoặc ghi nhận tình trạng hiện có để người thuê không bị quy trách nhiệm khi trả nhà.
Mái, máng xối, cây lớn và côn trùng
Biệt thự có sân thường có cây lớn sát nhà. Cây cho bóng mát nhưng lá rụng làm tắc máng xối, rễ có thể ảnh hưởng tới đường ống và nền sân, cành lớn có nguy cơ gãy khi giông. Hỏi chủ nhà ai lo cắt tỉa cây, dọn máng xối trước mùa mưa, và có cây nào cần xử lý không.
Nhìn từ sân lên mái: ngói vỡ, tôn rỉ, máng xối võng, ống thoát nước gãy là những chỗ dễ gây dột. Nếu có sân thượng, lên xem lớp chống thấm có nứt, có chỗ đọng nước không.
Côn trùng là một phần của đời sống ở khu nhiều cây gần sông. Ngoài muỗi, có kiến, gián, thạch sùng, đôi khi chuột theo đường cống. Hỏi lịch phun diệt côn trùng, kiểm lưới chắn ở cửa sổ, khe hở dưới cửa ra sân. Một căn nhà kín đáo hơn chút đỡ rất nhiều phiền toái.
Biến kết quả kiểm tra thành điều khoản
Sau khi kiểm, bạn sẽ có một danh sách. Chia danh sách thành ba nhóm. Nhóm phải sửa trước khi dọn vào: điện nguy hiểm, dột, khoá hỏng, máy lạnh phòng ngủ không chạy. Nhóm sửa trong thời gian đầu: những thứ khó chịu nhưng chưa nguy hiểm. Nhóm chấp nhận: hao mòn đã có, ghi nhận để không bị tính khi trả nhà.
Gửi danh sách cho chủ nhà bằng văn bản, kèm ảnh, đề nghị đưa nhóm một và nhóm hai vào phụ lục hợp đồng với thời hạn cụ thể. Nhóm ba ghi vào biên bản bàn giao. Cách làm này cho chủ nhà thấy bạn là người thuê cẩn thận, và thường giúp thương lượng dễ hơn chứ không khó hơn.
Nếu chủ nhà từ chối sửa những hạng mục nguy hiểm như điện, đó là thông tin quan trọng về cách họ sẽ đối xử với sự cố trong suốt thời gian thuê. Một căn nhà đẹp với một chủ nhà không sửa chữa thường là lựa chọn mệt mỏi.
Căn hộ cao tầng: kiểm tra khác nhà đất ở chỗ nào
Phần của căn hộ và phần của toà nhà. Trong căn hộ, bạn kiểm như nhà đất: ẩm ở trần nhà tắm, máy lạnh, nước nóng, ổ cắm. Nhưng nhiều sự cố lại nằm ở phần chung như đường ống trục đứng, hệ thống thoát nước của tầng trên, chống thấm mặt ngoài. Những thứ này do ban quản lý xử lý, nên hỏi chủ căn hộ đã từng phải làm việc với ban quản lý về thấm dột chưa, kết quả ra sao.
Kính và gió. Căn hộ tầng cao hướng ra sông hoặc ra xa lộ có mặt kính lớn. Kiểm gioăng cửa kính, xem mưa có tạt vào khe cửa lùa ban công không, nghe tiếng rít khi gió mạnh. Vệt nước khô trên sàn sát cửa kính là dấu hiệu nước đã từng vào.
Thiết bị an toàn chung. Đầu phun chữa cháy, đầu báo khói trong căn hộ có còn nguyên không, có bị che bởi trần thạch cao làm thêm không. Hỏi đường thoát hiểm gần nhất và thử mở cửa thang bộ.
Tiếng ồn kỹ thuật. Căn sát phòng kỹ thuật, trạm bơm, thang máy, hoặc ngay trên khu tiện ích có thể nghe tiếng máy chạy về đêm. Đứng yên trong phòng ngủ vài phút để nghe trước khi quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Có nên thuê thợ kiểm tra nhà trước khi ký thuê không?
Với biệt thự lớn, nhà cũ hoặc hợp đồng dài, nhờ một thợ điện nước có kinh nghiệm đi xem cùng một buổi là khoản chi đáng giá. Với căn hộ mới hoặc thuê ngắn, tự kiểm theo danh sách thường đủ.
Nhà có mùi ẩm nhẹ thì có ở được không?
Tuỳ nguyên nhân. Mùi do phòng đóng kín lâu có thể hết sau vài ngày thông gió. Mùi đi kèm vệt ố, nấm mốc, tường phồng là dấu hiệu ẩm thường xuyên, khó khắc phục. Gia đình có người dị ứng nên tránh.
Máy lạnh hỏng trong thời gian thuê thì ai sửa?
Thông thường chủ nhà lo sửa hoặc thay khi máy hỏng do hao mòn, người thuê lo khi hỏng do sử dụng sai. Vệ sinh định kỳ do ai làm cần ghi trong hợp đồng. Báo hỏng sớm bằng văn bản để có căn cứ.
Phát hiện mối sau khi đã dọn vào thì làm sao?
Báo ngay cho chủ nhà kèm ảnh, đề nghị xử lý sớm vì mối lan nhanh. Di chuyển đồ gỗ, giấy tờ của bạn khỏi khu vực bị ảnh hưởng. Xử lý mối là việc của chủ nhà, trừ khi hợp đồng có thoả thuận khác.
Bể bơi trong nhà thuê có an toàn cho trẻ nhỏ không?
Tuỳ việc có rào chắn, cửa khoá, nắp hút an toàn và người lớn giám sát hay không. Gia đình có trẻ nhỏ nên đề nghị chủ nhà lắp rào hoặc cửa chắn trước khi dọn vào, và đặt quy tắc không cho trẻ ra khu bể một mình.